![24η Απριλίου: Γενοκτονία των Αρμενίων](https://www.paron.gr/wp-content/uploads/2023/04/genoktonia-armenion.jpg)
24η Απριλίου: Γενοκτονία των Αρμενίων
Ως γενοκτονία των Αρμενίων (αρμενικά: Հայոց Ցեղասպանություն, Χαγιότς τσεγκασπανουτιούν) αναφέρονται τα γεγονότα εξόντωσης Αρμενίων πολιτών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Σφαγές Αρμενίων είχαν γίνει και ενωρίτερα επί Σουλτάνου Αμπντούλ Χαμίτ, το 1894-96, με τον αριθμό των νεκρών να εκτιμάται μεταξύ 80 και 300 χιλιάδων και τον αριθμό των ορφανών παιδιών σε 50.000.
Ωστόσο οι πλέον εκτεταμένες σφαγές Αρμενίων αποδίδονται στο κίνημα των Νεότουρκων (1908-18). Ως έναρξη της Αρμενικής Γενοκτονίας συμβολικά θεωρείται η 24η Απριλίου του 1915,όταν η ηγεσία της Αρμενικής κοινότητας της Κωνσταντινούπολης φυλακίστηκε και εκατοντάδες Αρμένιοι της Πόλης απαγχονίστηκαν. Θεωρείται μια από τις πρώτες σύγχρονες γενοκτονίες.
Τουρκικές πηγές αναφέρουν ότι ο αριθμός των νεκρών Αρμενίων ήταν από 600.000 ως 800.000, ενώ Δυτικές και Αρμενικές πηγές ανεβάζουν τον αριθμό των σφαγιασθέντων στο 1.500.000.
Η Τουρκία αρνείται την ύπαρξη «γενοκτονίας» και ισχυρίζεται ότι δεν υπήρχε εξόντωση αλλά εκτοπισμός του Αρμενικού πληθυσμού. Το επίσημο τουρκικό κράτος υποστηρίζει πως οι Αρμένιοι αντάρτες υποστήριζαν τα ρωσικά στρατεύματα κατά την εισβολή τους στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Άλλοι αρνητές, υποστηρίζουν πως δεν υπήρξαν ενέργειες οι οποίες έχουν σκοπό την εξολόθρευση, άρα δεν είναι γενοκτονία. Σύμφωνα με τον Μουσταφά Ακιόλ, η γενοκτονία (την αποκαλεί «εθνοκάθαρση») συνέβη εξ αιτίας της κατάρρευσης της «ανεκτικής» Οθωμανικής αυτοκρατορίας και της ανάδυσης του τουρκικού εθνικισμού.
Η Γενοκτονία των Αρμενίων πραγματοποιήθηκε παράλληλα και με τον ίδιο τρόπο με γενοκτονίες σε βάρος και άλλων χριστιανικών πληθυσμών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, δηλ. των Ελλήνων και των Ασσυρίων (Νεστοριανών χριστιανών).
Εκτός από τη δολοφονία ανθρώπων, στο wikipedia διαβάζουτμε πως η γενοκτονία περιλάμβανε και την απαγωγή γυναικών και παιδιών τα οποία εξισλαμίζονταν, άλλαζαν ονόματα και ενσωματώνονταν σε νοικοκυριά μουσουλμάνων (Τούρκων, Κούρδων, Αράβων κ.ά.) ως σύζυγοι ή σκλάβοι. Σύμφωνα με τα έθιμα των τοπικών φυλών, για να αποφεύγονται οι αποδράσεις, οι σκλάβοι μαρκάρονταν με τατουάζ στο πρόσωπο ή το λαιμό. Πόλεις όπως η Χαρπούτ (Δυτική Αρμενία) και η Μεζρέ (Αν. Τουρκία) είχαν γίνει κέντρα εμπορίας Αρμενίων, Ελλήνων και Ασσυρίων σκλάβων. Εκεί «οι πλέον επιθυμητές γυναίκες, κυρίως αυτές από πλούσιες οικογένειες, ζητούνταν από τοπικούς μουσουλμάνους και ελέγχονταν από γιατρούς για αρρώστιες κτλ.» Μετά το τέλος του Α’ Παγκ. Πολέμου, στα εδάφη της πρώην Οθωμανικής Αυτοκρατορίας που κατέλαβαν οι σύμμαχοι απελευθερώθηκαν πάνω από 90.000 ορφανά Αρμενίων από την Τουρκία, τη Συρία, την Κύπρο, την Αίγυπτο, την Αρμενία και τη Γεωργία.
Διαβάζουμε στο wikipedia μαρτυρίες και απόψεις
Ο Σεμιόν Ιβάνοβιτς Αράλοφ, πρώην στρατιωτικός, ήταν πρεσβευτής της Σοβιετικής Ένωσης στην Τουρκία από τον Ιανουάριο 1922 ως τον Απρίλιο 1923. Στο βιβλίο του «Απομνημονεύματα ενός σοβιετικού διπλωμάτη, 1922-1923» (1960) αναφέρεται στον τρόπο με τον οποίο η Σοβιετική Ένωση στήριξε πολιτικά, οικονομικά και στρατιωτικά την Τουρκία μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και κατά τη Μικρασιατική Εκστρατεία, καθώς και σε ορισμένα περιστατικά από τις βιαιότητες των Τούρκων κατά Αρμενίων και Ελλήνων:
«Τα τουρκικά στρατεύματα, τα οποία διοικούσε ο αντιδραστικός στρατηγός Κιαζίμ Καραμπεκίρ πασάς, προέβαιναν σε ομαδικές σφαγές Αρμενίων, ύστερα από προγραφές. Σφάχτηκαν περισσότερο από 69.000 άνθρωποι.»
Ο Ελληνοαυστραλός μελετητής γενοκτονιών Παναγιώτης Διαμαντής έχει φέρει στη δημοσιότητα τις μαρτυρίες των Αυστραλών και Νεοζηλανδών στρατιωτικών που υπήρξαν αυτόπτες μάρτυρες της γενοκτονίας.
Ο δημοσιογράφος Ρόμπερτ Φισκ, έκανε λόγο για «ολοκαύτωμα των Αρμενίων».
Επίσης το wikipedia αναφέρει πως υπάρχει και ο όρος “Γενοκτονία Αρμενίων, Ελλήνων και Ασσυρίων”
Ο όρος Γενοκτονία Αρμενίων, Ελλήνων και Ασσυρίων (όχι πάντα με αυτή τη σειρά, και ενίοτε με τη διατύπωση «Ποντίων Ελλήνων») χρησιμοποιείται στη διεθνή βιβλιογραφία, ειδησεογραφία και πολιτική για την από κοινού μελέτη, συζήτηση ή αναγνώριση των γενοκτονιών των τριών αυτών εθνικών κοινοτήτων στην Οθωμανική Αυτοκρατορία στις δεκαετίες του 1910 και 1920.
Αναγνωρίζεται ότι η γενοκτονία των τριών αυτών εθνοτήτων έχει πολλά κοινά. Η από κοινού δίωξή τους διαπιστώθηκε και καταγράφηκε ήδη από το 1915. Ο τότε υποπρόξενος της Γερμανίας στην Αλεξανδρέττα αναφέρει:
«Κατά τις τελευταίες ημέρες έγιναν έρευνες από σπίτι σε σπίτι σε όλα τα σπίτια των Χριστιανών υπηκόων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας που μένουν εδώ – Αρμενίων, Συρίων και Ελλήνων – κατά διαταγή από ψηλά (πιθανότατα από την Κωνσταντινούπολη). Σε μερικά σπίτια κατασχέθηκαν έγγραφα, προφανώς επειδή μόνο ήταν σε ξένη γλώσσα, … Όπως άκουσα από στρατιωτικούς, αυτές οι ενέργειες έγιναν λόγω της αυξανόμενης δυσπιστίας που μεγαλώνει μέσα σε κυβερνητικούς κύκλους εναντίον των Χριστιανών (και ειδικά των Αρμενίων) της Συρίας και της Κιλικίας – και είμαι σίγουρος και αλλού – …»
Ο ιερέας Johannes Lepsius ανέφερε από το Πότσδαμ προς το Γερμανικό Υπ. Εξωτερικών τον Ιούνιο του 1915:
«… 200.000 Αρμένιοι έχουν πληγεί από τις εκτοπίσεις μέχρι στιγμής … Επειδή εκτοπίστηκε επίσης ο Ελληνικός πληθυσμός από χωριά της Θράκης μεταξύ Αδριανούπολης και της Θάλασσας του Μαρμαρά, είναι προφανές ότι πρόκειται για προσπάθεια μείωσης του Χριστιανικού πληθυσμού της αυτοκρατορίας όσο το δυνατόν περισσότερο υπό το κάλυμμα του στρατιωτικού νόμου και με την ενεργοποίηση του ενθουσιασμού των Μουσουλμάνων που ξεσηκώνει ο ιερός πόλεμος, εγκαταλείποντάς τους [τους Χριστιανούς] στον αφανισμό με τη μεταφορά τους σε καιρικά δυσμενείς και ανασφαλείς περιοχές κοντά στα σύνορα.»
Υπήρξε κοινή δυσμενής μεταχείριση Αρμενίων και Ελλήνων και σε άλλες περιπτώσεις, όπως κατά την αποστολή τους σε τάγματα εργασίας με σκοπό την εξόντωσή τους. Η Γενοκτονία των Ασσυρίων ήταν τμήμα της ίδιας διαδικασίας που ακολουθείτο για όλη τη Χριστιανική μειονότητα, με σφαγές που μερικές φορές γίνονταν στις ίδιες περιοχές και στον ίδιο χρόνο με τους Αρμενίους.
Ο Αμερικανός πρέσβης των ΗΠΑ στην Οθωμανικής Αυτοκρατορία, Χένρυ Μόργκενταου, σημειώνει επίσης την από κοινού δίωξη Αρμενίων, Ασσυρίων και Ελλήνων:
«Οι Αρμένιοι δεν είναι οι μόνοι υπήκοοι στην Τουρκία που υπέφεραν από την πολιτική της μετατροπής της Τουρκίας σε χώρα αποκλειστικά για Τούρκους. Την ιστορία που ανέφερα για τους Αρμενίους θα μπορούσα επίσης να αναφέρω με μερικές τροποποιήσεις για τους Έλληνες και τους Σύριους. …» (Shirinian, σ. 3)
Μάρτυρες της κακοποίησης και της πορείας θανάτου χιλιάδων μελών των τριών εθνοτήτων, ήταν και οι Αυστραλοί και Νεοζηλανδοί στρατιωτικοί (ANZAK) που ήταν αιχμάλωτοι των Τούρκων.
Διεθνής αναγνώριση
Οι χώρες που έχουν αναγνωρίσει επίσημα την γενοκτονία των Αρμενίων είναι:
Αργεντινή
Βέλγιο
Καναδάς
Χιλή
Κύπρος
Ελλάδα
Γαλλία
Γερμανία
Ιταλία
Λεττονία
Λιθουανία
Λίβανος
Ολλανδία (μαζί με των Ελλήνων και των Ασσυρίων, 2015), Γενοκτονία Αρμενίων (το 2018).
Πολωνία
Ρωσία
Σλοβακία
Σουηδία (μαζί με των Ελλήνων και των Ασσυρίων)
Ελβετία
Ουρουγουάη
Βατικανό
Βενεζουέλα
Αρμενία
Αυστρία (μαζί με των Ελλήνων και των Ασσυρίων)
Βολιβία
Τσεχία
Συρία
Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής
Βραζιλία
Βουλγαρία
Λιβύη
Λουξεμβούργο
Παραγουάη
Πορτογαλία
Τη Γενοκτονία των Αρμενίων έχουν αναγνωρίσει, επίσης, τέσσερις περιοχές της Ισπανίας (Βασκονία, Καταλονία, Βαλεαρίδες Νήσοι, Ναβάρρα), η Σκωτία, η Ουαλία και η Βόρειος Ιρλανδία (από το Ηνωμένο Βασίλειο) και δύο Πολιτείες της Αυστραλίας (Νέα Νότια Ουαλία και Νότια Αυστραλία). Στην αναγνώριση από τις Αυστραλιανές Πολιτείες (από κοινού με τις γενοκτονίες των Ελλήνων και των Ασσυρίων), συνέβαλε και η έρευνα του Ελληνο-αυστραλού μελετητή γενοκτονιών Παναγιώτη Διαμαντή, όπως αναγνωρίζεται από βουλευτές.
Γενοκτονία Αρμενίων: Η φρικαστική εξόντωση ενός έθνους που η Τουρκία θέλει να ξεχάσουμε [βίντεο]